Hoogspanningslijnen
Introductie
Bovengrondse hoogspanningslijnen kunnen in sommige gevallen mogelijk schadelijk zijn voor de gezondheid van kinderen tot en met 15 jaar. VROM heeft beleid ontwikkeld om mogelijke gevolgen te beperken.
Op deze pagina:
In Nederland hangen ongeveer 4000 kilometer hoogspanningslijnen boven de grond. Ongeveer 25.000 woningen liggen in de elektromagnetische velden er van. Iedere hoogspanningslijn beïnvloedt – afhankelijk van het type - 30 tot 200 meter van de directe omgeving.
Elektromagnetische velden komen van nature overal voor, zoals bij UV- (van de zon) en infrarode straling (van warme voorwerpen). Ze worden ook opgewekt voor toepassingen als de zonnebank, magnetron en zendmasten voor radio, tv en telefonie.
Ook bij de opwekking, distributie en het gebruik van elektriciteit ontstaan elektromagnetische velden. Deze velden zijn dan ook aanwezig bij hoogspanningslijnen, de elektrische installatie in huis en elektrische huishoudelijke apparaten.
Hoogspanningslijnen en leukemie
Wetenschappelijke gegevens tonen aan dat er geen verband is tussen blootstelling aan magnetische velden van hoogspanningslijnen en negatieve gezondheidseffecten. Kinderleukemie is daarop de enige uitzondering. Onderzoek toont aan dat kinderen tot en met 15 jaar meer kans hebben op leukemie als zij in de buurt van bovengrondse hoogspanningslijnen wonen (één geval extra per twee jaar).
Het is overigens onduidelijk of dat door de hoogspanningslijnen komt. Er is dan wel een verband tussen de twee gevonden, maar het staat niet vast of wat de precieze oorzaak van de verhoogde kans is. Kortom, het is niet zeker dat blootstelling aan elektromagnetische velden leukemie veroorzaakt.
Het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM) ligt op haar website het verband tussen hoogspanningslijnen en leukemie verder toe.
Beleid hoogspanningslijnen
Gemeenten en provincies geven bouwvergunningen af voor de plaatsing van een hoogspanningsmast. VROM adviseert hen zo min mogelijk nieuwe situaties te scheppen waarbij kinderen langdurig zijn blootgesteld aan elektromagnetische velden boven een bepaalde grens (0,4 microtesla per jaar).
VROM heeft gemeenten en provincies daarover geïnformeerd:
- Brief aan gemeenten met verduidelijking advies met betrekking tot hoogspanningslijnen uit 2008 (pdf)
- Brief aan gemeenten met verduidelijking advies met betrekking tot hoogspanningslijnen met bijlage, uit 2005 (pdf)
Deze eerder verstuurde brief wordt nog steeds gebruikt.
Het ministerie raad dus aan geen nieuwe hoogspanningslijnen bouwen in de buurt van bestaande woningen, noch nieuwe woningen in de buurt van bestaande hoogspanningslijnen. Uitzonderingen zijn mogelijk, maar moeten nadrukkelijk wel uitzonderingen blijven.
Verder adviseert VROM te onderzoeken wat er mogelijk is om de stralingsvelden van hoogspanningslijnen te versmallen.
Voor situaties waar woningen al in de stralingsgebieden staan, geldt geen advies omdat de gezondheidseffecten onzeker zijn. Bovendien hebben maatregelen maatschappelijk vaak grote gevolgen met hoge kosten, zoals woningen verplaatsen.
Werkt u bij een gemeente en heeft u vragen over beleid rond hoogspanningslijnen? Neem dan contact op met het Steunpunt Hoogspanningslijnen.
Uitbreiding hoogspanning Randstad
Overigens werkt VROM samen met het ministerie van Economische Zaken aan een nieuwe hoogspanningsverbinding via de route Wateringen-Zoetermeer-Beverwijk. Deze uitbreiding is nodig om de leveringszekerheid van elektriciteit in de Randstad te garanderen na 2011. VROM is bij dit project betrokken voor de ruimtelijke ordening en het milieu. Meer informatie kunt u vinden op http://www.randstad380kv.nl.
