1. Home
  2. Onderwerpen
  3. Milieu
  4. Drinkwater

Drinkwater

Water uit de kraan

Al het water dat we in huishoudens gebruiken, noemen we voor het gemak drinkwater. We bedoelen daar eigenlijk leidingwater mee: het water dat we drinken, voor het huishouden gebruiken en het warme tapwater.

  • Drinkwater
    Komt in de meeste huizen uit de kraan. In verreweg de meeste huizen wordt dit ook gebruikt om bijvoorbeeld mee te douchen of om het toilet mee door te spoelen. Gezuiverd door het drinkwaterbedrijf is het zo schoon dat het voor consumptie geschikt is.
  • Warm tapwater
    Dit wordt soms geleverd om bijvoorbeeld te douchen. Het gaat daarbij om water dat centraal is verwarmd voor een aantal (blokken) woningen tegelijk. Soms wordt het geleverd door energiedistributiebedrijven, in andere gevallen is de eigenaar van het appartementencomplex hiervoor verantwoordelijk. Voor warm tapwater gelden dezelfde kwaliteitseisen als voor drinkwater.
  • Huishoudwater
    Dit water is niet schoon genoeg voor consumptie, maar wel voor het spoelen van het toilet. Hiervoor is een apart leidingnet nodig. Na enkele incidenten met de levering van huishoudwater (onder andere verkeerde aansluitingen) is besloten de grootschalige levering van huishoudwater door drinkwaterbedrijven niet langer toe te staan. Alleen in specifieke kleinschalige gevallen kan het gebruik van huishoudwater voor toiletspoeling mogelijk blijven. 

Bronnen voor drinkwater

Tweederde van het Nederlandse drinkwater komt van grondwater, de rest van oppervlaktewater. Grondwater is regenwater dat diep - tussen de 40 en 200 meter - de grond is ingezakt. Het is van nature gefilterd, maar het moet nog wel behandeld worden voordat het geschikt is als drinkwater.

In het westelijk deel van Nederland is het grondwater niet geschikt voor het maken van drinkwater; het zoute water van de zee heeft zich ermee vermengd. Daarom wordt in dit deel van het land vooral oppervlaktewater gebruikt - water uit meren, rivieren, enzovoort. De grote rivieren Rijn en Maas leveren elk ongeveer de helft van de benodigde hoeveelheid. Oppervlaktewater is vuiler dan grondwater. Daarom is het reinigingsproces uitgebreider en duurder, en dat maakt het drinkwater hier weer duurder dan in andere delen van Nederland.

Watergebruik

In ons land werd in 2007 per persoon per dag gemiddeld 127,5 liter water gebruikt. Dat water wordt onder andere gebruikt om te douchen, voor het toilet en om te wassen. In totaal gebruiken we in Nederland 1,1 biljoen liter. Dat is 1.100.000.000.000 liter. Huishoudens nemen daarvan ongeveer tweederde voor hun rekening. Industrie, landbouw en dergelijke gebruiken de rest. Dat is heel veel, maar in Nederland hebben we aan water doorgaans geen gebrek. Jaarlijks komt, via rivieren en neerslag, ongeveer 90 biljoen liter water ons land binnen.

Duizend liter water (één kubieke meter, of 'kuub') kost u ongeveer 1,36 euro (de prijs verschilt per provincie en gemeente). Met andere woorden: een liter kost bijna 0,14 eurocent. Leidingwater is dus honderden keren voordeliger dan flessenwater, terwijl het kwalitatief minstens even goed is. Let wel, de waterprijs kan per regio verschillen, want de drinkwaterbedrijven maken verschillende kosten door verschillen in grondstof (is het oppervlaktewater of grondwater?) en distributienet (is het landelijk of stedelijk?). De aandeelhouders van de drinkwaterbedrijven bepalen de prijs van water. Dat zijn gemeenten en provincies.

Aangesloten toestellen

Op uw leidingwaterinstallatie zijn allerlei toestellen aangesloten, zoals boilers, vaatwasmachines, wasmachines en installaties voor centrale verwarming. Bij onjuiste aanleg en gebruik kunnen deze toestellen een risico vormen voor de kwaliteit van het drinkwater. Niet alleen voor het drinkwater dat u zelf gebruikt, maar mogelijk ook voor het drinkwater dat in uw omgeving gebruikt wordt.

Om te voorkomen dat verontreinigd water vanuit een dergelijk toestel in het leidingnet kan komen, is het belangrijk dat de aansluiting van het toestel beveiligd is. Afhankelijk van het toestel zijn bepaalde beveiligingen (zoals keerkleppen) voorgeschreven.

Soms moeten deze beveiligingen periodiek gecontroleerd worden om te kijken of ze nog functioneren. Andere beveiligingen zijn niet te controleren en moeten na een zekere tijd (bijvoorbeeld 10 jaar) vervangen worden. Het is het beste om het toestel aan te laten sluiten en periodiek te laten controleren door een installateur die goed op de hoogte is van de voorschriften.

Als u de aanleg en controles zelf wil uitvoeren, is de website  http://www.zorgplicht-legionella.nl/ zeer bruikbaar. Deze website geeft niet alleen informatie over het risico op legionella, maar ook specifiek informatie over de terugstroomrisico’s van aangesloten toestellen en de beheersing van die risico’s.

Indien u bijvoorbeeld wil weten hoe de toestellen in uw woning moeten worden geïnstalleerd en beheerd, kies dan bovenin de linkerkolom bij Sector voor “Rijksgebouwendienst” , kies bij Categorie voor “Woongebouwen” en kies bij Selecteer gebouw voor “woning”.

Vervolgens kunt u het lijstje tappunten en installatieonderdelen aanpassen aan uw eigen situatie. De maatregelen worden onderscheiden in Beheersmaatregelen (onderhoud) en Installatiemaatregelen. Zie  bovenin het scherm.

U kunt de website ook toepassen voor andere gebouwen, zoals het clubhuis van uw sportvereniging of de gymzaal van uw school. Op de website www.infodwi.nl vindt u ook informatie over de toe te passen beveiligingen voor het aansluiten van toestellen op de leidingwaterinstallatie (beoordelingsrapporten gevaarlijke toestellen).
 

Waterbesparing

Hoewel er voldoende water is, probeert de overheid wel het waterverbruik terug te dringen om het milieu te sparen. Daarvoor is een aantal redenen:

  • De productie van schoon drinkwater belast het milieu. Oppervlaktewater is bijvoorbeeld vaak verontreinigd vanwege lozingen van chemisch afval of door het gebruik van mest en bestrijdingsmiddelen in de landbouw. Om dit water schoon te krijgen zijn desinfectiemiddelen en chemicaliën nodig. Een afvalproduct dat bij dit reinigingsproces ontstaat, is vervuild slib. Dit slib moet weer worden verwerkt of opgeslagen.
  • Verder is het zo dat Nederlanders steeds meer water verbruiken. Het kost daardoor ook steeds meer geld en energie om water te produceren. 
  • Tot slot draagt grondwaterwinning ook bij aan de daling van de grondwaterspiegel, waardoor bijvoorbeeld natuurgebieden verdrogen.

De overheid probeert het gebruik van water terug te dringen door middel van voorlichting, via heffingen en in de vorm van subsidies voor waterbesparende maatregelen. U kunt veel doen om minder water te gebruiken, waardoor u ook weer geld bespaart. U kunt bijvoorbeeld een waterbesparende douchekop installeren, een waterzuinige wasmachine kiezen of een regenton plaatsen om de planten in de tuin regenwater te geven in plaats van kraanwater.

Foto